इन्डोनेसियामा अनाक क्राकाटाउ ज्वालामुखी विस्फोट, २५ घण्टा निरन्तर गतिविधि
भदौ २४/ २०८३ !
इन्डोनेसियाको सुन्दा जलडमरूमध्यमा रहेको अनाक क्राकाटाउ ज्वालामुखीमा ४ सेप्टेम्बर राति ११ बजेर ०७ मिनेटदेखि निरन्तर विस्फोट सुरु भएको थियो। करिब २५ घण्टापछि ६ सेप्टेम्बर बिहान १२ बजेर ०४ मिनेटमा मुख्य निरन्तर विस्फोट रोकिएको इन्डोनेसियाली भूगर्भीय निकायले जनाएको छ।
विस्फोटका क्रममा ज्वालामुखीय खरानीको बादल ५० हजार फिट अर्थात् करिब १५ किलोमिटर उचाइसम्म पुगेको थियो। हावाको दिशासँगै खरानी जाभा, सुमात्रा र जकार्तासहित आसपासका क्षेत्रमा फैलिएको थियो। तर ५० हजार फिटसम्म खरानी पुग्नु जमिनमा त्यति नै क्षेत्र विनाश भएको अर्थ भने होइन। माथिल्लो वायुमण्डलमा पुगेका सूक्ष्म खरानीका कण हावाले टाढासम्म लैजान सक्छ।
खरानी हवाई मार्गमा फैलिएपछि विमान सुरक्षाका कारण इन्डोनेसियाका आठ विमानस्थल अस्थायी रूपमा बन्द गरिएका थिए। करिब २,९६१ उडान र ३ लाख ४१ हजार यात्रु प्रभावित भए। खरानीको जोखिम घटेपछि सेप्टेम्बर ८ सम्म सबै आठ विमानस्थल पुनः सञ्चालनमा आएका छन्।
ठूलो विस्फोट भए पनि अहिलेसम्म ठूलो मानवीय क्षति भएको छैन। ज्वालामुखीको प्रत्यक्ष जोखिम मुख्यतः क्रेटर आसपास सीमित रहेकाले र अधिकारीहरूले क्रेटरबाट कम्तीमा तीन किलोमिटर टाढा रहन चेतावनी दिएकाले मानिसहरू सुरक्षित रहन सकेका हुन्।
मुख्य विस्फोट रोकिए पनि अनाक क्राकाटाउ पूर्ण रूपमा शान्त भएको छैन। ८ सेप्टेम्बर बिहान समेत करिब १९ सेकेन्ड लामो Strombolian प्रकारको विस्फोट रेकर्ड भएको छ। ज्वालामुखीको अवस्था अझै Level III अर्थात् Siaga मा कायम रहेको छ।
हाल ज्वालामुखीय खरानीको फैलावट पहिलेको तुलनामा कमजोर भएको छ। पछिल्लो निगरानीमा खरानी करिब ७ हजार फिट अर्थात् २.१ किलोमिटरइमेज स्रोत सामाजिक सञ्जाल उचाइसम्म देखिएको र दक्षिण–दक्षिणपश्चिमतर्फ सर्दै गएको जनाइएको छ।सन् २०१८ मा अनाक क्राकाटाउको गतिविधिबाट सुनामी आएर ठूलो मानवीय क्षति भएको थियो। तर हालको घटनामा समुद्री सतहमा सुनामीको तत्काल संकेत फेला परेको छैन। मुख्य विस्फोटको तीव्रता घटे पनि ज्वालामुखी सक्रिय रहेकाले इन्डोनेसियाली अधिकारीहरूले यसको गतिविधि, खरानीको दिशा र समुद्री अवस्थाको निरन्तर निगरानी गरिरहेका छन्।
